Rafa Gorrotxategi. Gozo berriak edo betikoak, Gabon afarien postreetarako

Gozogintza du eguneroko ofizio Rafa Gorrotxategik. Etxetik dakar sena, hirugarren belaunaldia baitarama gozoari lotuta. 24 urterekin hasi zen aitarekin, Jose Mari Gorrotxategirekin lanean, eta hark irakatsitako eta utzitako liburuak irakurriz iritsi da dagoen lekura.

Gabonen aurreko data hauetan lan bete-betean ematen du eguna. «Turroien eta kontsumoaren garaia» iritsi dela nabari du. «Udaberrian jendea gehiago zaintzen dela ematen du, baina, orain, egiten duzuna egiten duzula, saldu egiten da». Urrian hasi zuten Gabonetako kanpaina eta amaieran dira dagoeneko: «Jendearentzat orain hasten da, baina guri ez zaigu asko falta amaitzeko».

Turroiak dira Gabonei begira arrakasta handiena izaten duen gozoa; txokolatea bereziki, erakargarri egiten da. Orain arte, merkatuan hiru txokolate mota ziren ezagun: beltza, esnearekin eta zuria. Aurten bada, laugarren bat dastatzeko aukera eskaini du Gorrotxategik: ruby txokolatea. Euskal Herrian mota horretakoa ekoizten duen lehen gozogilea izan da tolosarra. «Kolonbia, Brasil eta Boli Kostatik datorren kakao mota bat da; berezia da, kolore gorria duelako eta fruta-gustukoa da, garratz ukituekin». Apirila aldera atera zuten estreinakoz txokolate hori Japonian eta Herbehereetan, eta txokolate horren atzetik hasi zen Gorrotxategi. Irailerako 3.000 kilo kakao Tolosan ziren, lanean hasteko prest.

Txokolate motez aparte, zapore ezberdinekin aritzen da lanean. Guztira, 16 zapore ezberdin lortu ditu. Ruby txokolateaz gain, Ibarrako piper hautsekin egindakoa sortu dute. Baita Ezpeleta piper hautsarekin egindakoa ere. «Enpresek bertako produktuekin egindako gauzak bilatzen dituzte, bertako produktuak nahi dituzte».

Tolosan gertatutako istorio bitxi batetik, ia 50 urte daramatzate gozo berezi bat egiten, eta aurten, bereziki promozionatu nahi dute: hostopilezko bisigua. «Garai batean ohitura handia zegoen Gabon gauean bisigua jateko, 1970 urte inguruan ez dakit zer gertatu zen itsasoan, baina bisigurik ez zegoen, ezta arrandegietan ere. Nire aitak pentsatu zuen berak egin zezakeela, baina hostopilezkoa. Bisigu forma du, eta begi gorria. Modan jarri zen, eta kantitate izugarriak egiten genituen. Aurten berriz indartu nahi izan dugu».

Gorrotxategiren beste historikoetako bat intxaur-saltsa turroia da. Aspaldian Gabon gaueko baserrietako postrea izaten zen, hortik abiatuta egin zuten turroia. «Oso berezia da, hemengo produktua baita, sentimendu bat eta oroitzapena duena».

Sei osagai nagusi erabiltzen ditu Gorrotxategik, eta ehunka mota ezberdin lortu: irina, azukrea, almendra, txokolatea, gurina eta esnegaina. «Urtuz nahasketak egiten ditugu nahi duguna lortzeko». Betiere, eguneratzen joatea eskatzen du ordea merkatuak: «Gaur egun, geroz eta fruitu lehor gehiago sartzen ditugu; lehen, intxaurra, almendra eta hurra soilik ziren. Orain makadamia edota pekan intxaurrekin edo pistatxoekin egiten dugu lan. Frutetan ere aldatuz doa, lehen klementina mandarinekin egiten genuen turroia, orain Japoniako mandarina batekin egiten dugu, yuzu izenekoarekin».