Euskerako zeroen epaitegietako erabakia: epailetzaren beste eraso bat gure hizkuntzaren aurka

Erabiltzailearen aurpegia Ezker Iraultzailea-Euskal Herria Sozialista 2026ko uztailaren 1a

Hezkuntza publiko eta euskaldunaren alde!

UsaPen egondako zuzenketa irizpideen aldaketaren ondoren, 168 ikaslek euskarako azterketan zero atera dute. Zer dakigu nota hauen atzean dagoenari buruz? Ikasle hauek gehienbat Bizkaian ikasten dute. Sare kontzertatu erlijiosoko parte direlarik, gehienek A hezkuntza ereduan ikasi dutelarik. Hau da, gazteleraz bakarrik ikasten dutela, salbuespena euskara eta ingelesa direlarik.

Ikusten ari garen ikuskizuna benetan harrigarria da. Beti esan digute selektibitatea guk, pobreok ikasketak ordaindu ezin ditugunok ikasteko aukera bakarra dela eta publikora goazela, behintzat eskola pribatu eta kontzertatuetan eskuzabalki igotako notakin lehiatu badezakegu. Berdintzeko mekanismoa dela diote. Hasieratik argi eta garbi faltsua izan den argudio hori, orain ez dira defendatzen ere saiatzen. Haien esanetan, USaPa berdina da guztiontzat… baina, salbuespena abokatuak ordaintzeko dirua baduzu ematen da, epaitegietan zalaparta sortu eta azterketa berriro egin behar ez izateko; eta komunikabideen etengabeko babes mediatikoa baduzu. «Berdintasun» horretan, bitxia bada ere, betikoek ateratzen dute.

Hamarnaka ikasle, baita haien familiarteko batzuk, EHU parean kontzentratu ziren atera zituzten “nota bidegabeak” erreklamatzeko, diskriminazioa eta zuzenketetan egondkao akatsak argudiatuz. Ikasle hauetako askoren bideoak oso ezagunak egin ziren, hain zuzen ere prentsaren aurrean euskaraz hitz egin behar zutenean, zailtasun nabarmenak zituztelako hitz egiterako orduan. Hala eta guztiz ere, oraindik ere uste dute huts egin badute akats bategatik izan dela.

Guztira, Euskara eta Literatura II ikasgaiko 1.778 berrikuspen eskatu ziren -totalare %14a-. Berrikuspenen ondoren, euskarako azterketako batez bestekoa 6,32tik 6,34ra igo zen: azterketa hauen notetan funtsezko aldaketarik egon ez delarik. Umiliazio hutsa familia horientzat; izan ere, ez zuten zalantzarik izan berdintasunaren izenean herritar eredugarri orok egingo lukeena egiteko: EHUren aurkako administrazioan auzi-errekurtsoa aurkeztea. Esan dezagun egia: zein mundutako langile familiak ez ditu ehunka edo milaka euro gastatzen suspenditutako azterketa bat auzitegietan errekurritzeko? Argi dago horrelako zerbait baliabide ekonomikoak dituztenek baino ez dutela egiten, eta nahi dutena, nahi duten moduan eta nahi dutenean lortzera ohituta daudenek.

Beste behin, epailetza euskararen aurka

Familiek euskarako azterketaren zuzenketaren baliogabetasuna exigitzen dute, eta argudiatzen dute zuzenketa prozesuan irregulartasunak egon direla. Eta noski, epailetza, euskarari eraso egiteko beti prest dagoena, familia hauek erreskatatzera joan dira. Eskandalagarria eta lotsagarria da epailetzak erabaki izana ez dela kontuan hartuko haien euskarako nota sarrera-nota kalkulatzeko. Eta EHUri eskatzen zaio neurriak har ditzala, horri esker unibertsitate publikoan plaza lortzen badute, auzia ebatzi bitartean eskubide hori gal ez dezaten.

Neurri honek ez du aurrekaririk, ez Euskal Herrian, ezta beste lurraldeetan. USaPa berez da azterketa bidegabe bat. Unibertsitate publikoan ez dagoenez denontzako plazarik, sarbide-notaren -hau da, gutxieneko-notaren- arabera ezartzen da hierarkia, eta urtero, sistematikoki, milaka eta milaka ikasle kanpoan uzten dituen iragazkia ezartzen da. Eta hori gutxi balitz, epaileen neurri honek beste koska bat estutzen du USaPren berezko izaera baztertzailea. Izan ere, aberats hauek, gainerakoen aldean, ez dute irakasgaiak gainditu ere egin behar, ezta euskaraz behar bezala moldatu ere! Haien familien ahalmen ekonomikoak prozesu judizialak abiatzeko, eta botere judizialak euskararen aurkako erasoaldian erakutsitako konplizitateak, unibertsitate publikoko ateak parez pare ireki dizkie.

Espainiar eskuina ikatza botatzen ari da euskararen aurka martxan jarritako botere judizialaren lurrun-makinara. Eta EAJ, arlo honetan behintzat, eskuin espainiarretik aldentzen saiatzen den bitartean, Hezkuntza Sailaren adierazpenak erabat zalantzazkoak izan dira; familien kezka aipatu dute, eta gertatutakoa argitzeko gardentasun osoa eskatu diote unibertsitateari.

Aukeratzeko askatasuna… euskararen marjinetan bizitzeko.

Euskalduntzen duen hezkuntza-sarea sare publikoa da; eta euskararen ikaskuntza bermatzeko bidea, hain zuzen ere, derrigorrezko hezkuntzako etapa guztietan euskara komunikazio-hizkuntza izatea da. Neurri horrek, gainera, benetako inbertsio sendo eta duin bat behar du, ikasle guztiek euskara benetan ikasteko behar dituzten errefortzu-baliabideak izan ditzaten. Kontrakoa egiteak bizi garen lurraldeko hizkuntza ikasteko dugun eskubidea urratzea dakar, eta, horrekin batera, gizartean, kulturan eta hizkuntzan integratzeko dugun eskubidea ere ukatzen digu. EAJk eta PSEk erantzukizun izugarria dute hezkuntza pribatu-itunduaren negozioa eta hizkuntza-ereduen sistema betikotzeagatik; izan ere, horrela bidea ireki diote eskuin espainiarrak etengabe erabiltzen duen aukeratzeko askatasunaren diskurtsoari.

Oso argiak izan behar dugu gertatu denarekin: familia horiek gaztelaniaren aldeko apustua egin dute, eta bide horretan seme-alabei kulturalki eta linguistikoki integratzea eragotzi diete, eta orain euskara maila hori USaP azterketan islatu da. Bai, damutzeko ondorioa da. Baina are gehiago sentitzen dugu milaka eta milaka gazte langilek unibertsitatera sartzeko asmorik ere ez izatea, gure baldintza materialek ez baitigute uzten.

Aski da euskararen inguruan sortzen diren debate faltsuekin. Gure hizkuntza eta hezkuntza defendatzeko bidea hezkuntzaren negozioarekin amaitzea da, sare kontzertatua publikoan integratuz, hizkuntz-ereduak ezabatuz, euskara komunikazio-hizkuntza izateko eta errefortzu akademikorako inbertsio duin bat egitea euskara benetako eskubide bat izan dadin denontzat.

Hezkuntza publiko eta euskaldunaren alde. UsaP ezabapenaren alde

ATARIA ez da soilik komunikabide bat: komunitate baten ahotsa da, eta urte hauen guztien ondoren, zuen babesa behar dugu, inoiz baino gehiago: ATARIAk behar du Tolosaldea. Horregatik erronka bat daukagu esku artean: gure eskualdeko 28 herrietan hamarna harpidedun berri behar ditugu. Zu falta zara, bazatoz?


EGIN ATARIKIDE!