Testuinguru horretan, ikasleen errealitatea ere aldatu egin da, eta gero eta ohikoagoak dira ikasgeletan portaera-zailtasunak. Ez dago profil edo adin jakinik, baina jokabide oldarkorrak areagotu egin daitezke adinean aurrera egin ahala. Zein dira egoera horren atzean egon daitezkeen arrazoiak?
Hainbat faktore izan daitezke tarteko. Batetik, ikasle askok egoera pertsonal edo familiar zailak bizi dituzte, eta ikasketetako zailtasunek desmotibazioa eta frustrazioa eragin diezazkiekete. Batzuetan, ondoez hori ikasgelan azaleratzen dute.
Bestetik, irakasle-ikasle harremanak ere eragina du. Ikasle batzuek ez direla entzunak edo ulertuak sentitzen diote; irakasle askok, berriz, beren autoritatea zalantzan jartzen dela eta babesik gabe daudela sentitzen dute. Gurasoen eta ikastetxeen arteko desadostasunek ere egoera zaildu dezakete.
Sare sozialek zabaltzen dituzten bizimodu idealizatuek ere gazteen itxaropenetan eragina izan dezakete. Ikasle batzuek esfortzuak ez duela merezi sinesten dute, eta horrek ikasketekiko interesa galtzea ekar dezake.
Oinarrizko Lanbide Heziketa aukera egokia izan daiteke ikasle askorentzat, baina ez da arazo guztien konponbidea. Errespetua, puntualtasuna eta gutxieneko lan-ohiturak landu gabe, zaila izan daiteke prestakuntza-prozesuan aurrera egitea.
Portaera-zailtasunak dituzten ikasle askok laguntza eta babesa behar dituzte, nahiz eta batzuetan ez duten hori adierazteko modu egokirik aurkitzen. Familiek ere sarritan gainezka egiten dute, eta irakasleak nekatuta eta babesik gabe senti daitezke.
Gaiak hausnarketa kolektiboa eskatzen du. Ikasleak, familiak eta irakasleak benetan entzun behar dira, haiek ezagutzen baitute gertutik ikastetxeetako eguneroko errealitatea. Tamalez, askotan arreta bulego politikoetan eta PISAko emaitzetan jartzen dela iruditzen zait, benetako beharretan baino gehiago.
Hezkuntza ezin da zenbakietara mugatu. Pertsonak entzutea, haien beharrak ulertzea eta elkarlanean aritzea ezinbestekoa da benetako konponbideak aurkitzeko.
